संरक्षणको अभावमा सकिदैछ सुस्ता

नवलपरासी जिल्लाको त्रिवेणी सुस्ता गविस - ४ मा नारायणी नदीपारी भारतसँग सीमा जोडिएको सुस्ता क्षेत्रको संरक्षण हुन नसक्दा अतिक्रमित हुँदै गएको छ ।
शुरुमा २२ हजार हेक्टर जमिनमा फैलिएको सुस्ता सिङ्गो गाविस रहेको थियो । बिस्तारै भारतीयको विहारतर्फबाट चेप्न थालेपछि अहिले सुस्ता छ हजार हेक्टर जमिनको एउटा वडामा सिमित हुन पुगेको छ । सुस्ता बचाउन सबै पक्षबाट आवाज उठिरहेको भएपनि हरेक दिन सुस्ता साँघुरिने क्रम जारी छ । भारतीय पक्षबाट सुस्ता अतिक्रमण भएको सबै नेतादेखि जनतासम्म जगजाहेर छ । भाषणमा सबैले सुस्ता बचाउनु पर्छ भन्छन् तर व्यवहारमा कोही लागि पर्दैन किन ु सवैसँग सुस्तावासीको यही प्रश्न ।
ुसुस्ताको १४ हजार हेक्टर जमिन भारतले लुटिसक्यो अव बाँकी रहेको ६ देखि ८ हजार हेक्टर जमिन पनि सक्ने तयारी भारतले गरिरहेको छ । तर नेपाल सरकार सुस्ता संरक्षण गर्ने कुरा मात्र गर्दछ काम केही गर्दैन यसरी नै सुस्ता सकिदैछु भन्नु हुन्छ सुस्ता बचाउँ अभियानका अध्यक्ष गोपाल गुरुङ ।
अध्यक्ष गुरुङका अनुसार ुहामी सुस्ता संरक्षणका लागि आवाज उठाउँछौं तर राजनीतिक दलहरु भने सुस्तामा राजनीति गर्न खोज्छन् ।ु
ुसलहको हुल आए झंै आउँछन् राजनीतिक दलका नेता प्रतिनिधि मन्त्री सांसद खान्छन भाषण गर्छन सुस्ता नेपाली भिूम हो भारतले मिच्न पाउँदैन भनेर तर काठमाडौँ फर्केपछि भारतीय दूतावासमा छिर्छन् अनि सुस्ता नेपाली भूमि हो भन्ने नै बिस्रन्छन्ु भन्दै आक्रोस व्यक्त गर्नुहुन्छ सुस्ताका लैला बेगम ।ुभारतले पीडा मात्र होइन ज्यानकोसमेत खतरा बनाएको छ सुस्तावासी नेपालीलाई सो कुरा कहिल्यै उठेन हामी नेपाली भएर पनि काँतर बनेर बाँच्नु परेको छु यसरी पीडा पोख्छन् सुस्ताका अखमुन्ना खाँ ।
खाँ भन्छन् ुनाङ्गा खुकुरीले लडेर बचाएको वीर नेपालीको देश नेपालमा अहिले विस्तारवादी शैलीमा अतिक्रमण गर्दा पनि सहेर बस्नु हाम्रो पुर्खाले बनाएको इतिहास मेट्नु हो । त्यसकारण समझदारी नभए लडेर पनि बचाउनु पर्छ हाम्रो सम्पत्ती ।ु
सुस्तावासीले राष्ट्रियताको सवालमा आफ्नो भूमि बचाउन सडकदेखि सदनसम्म गाँउदेखि केन्द्रसम्म आवाज पुर् याउन आन्दोलन गरे तर सुस्तावासी बाहेक अरुलाई सुस्ता मिचीएको घाउ कहिल्यौ दुखेन् ।
सुस्तावासीका लागि दैनिक जीवनयापनका समस्या छन् । नारायणीमा पुल छैन आउनजान समस्या छ । सामान लानल्याउन समस्या । त्यसमाथि शिक्षा स्वास्थ्यलगायतका मौलिक हकमासमेत सरकारको ध्यान नपुग्दा सुस्तावासीलाई आफ्नैबाट पनि पीडा छ ।
सुस्तावासीहरु जग्गाधनी लालपुर्जा आफ्नो दराजमा राखेर भारतीयले आफ्नो जग्गा जोतेको टुलुटुलु हेर्न बाध्य छन् ।
भारत र नेपालबीच स्थानीय स्तरमा समस्या समाधानका लागि पटकपटक वार्ता भए पनि नेपालीको समस्या हल हुन सकेन् । सरकारसरकारबीच वार्ता गरी एउटा सीमा निर्धारण आयोग बनाई कूटनीतिक नियोगबाट सीमा समस्या समाधान गरी सुस्ताको नेपाली भूमि बचाउनु पर्ने माग यहाँका आम जनताको छ ।
खुल्ला सीमालाई बन्द सीमाको रुपमा विकास गरी काँडेतार वा स्तम्भ निर्माण गरी भारत नेपाल छुट्टयाएमा सुस्तालगायत भारतसँग सीमा जोडिएका ५४ स्थानको नै समस्या हल हुने विज्ञहरुको भनाइ छ ।
नेपालको सशस्त्र सीमा सुरक्षा बल सुस्तामा राखिएको छ । तर उनीहरुलाई नै आफ्नो सिमाना कहाँसम्म हो र सुरक्षा कहाँसम्म गर्ने हो भन्ने नै जानकारी छैन् । यसकारण नेपालको सुस्ता चारैतिरबाट अतिक्रमण भइरहेको छ ।